Nieuws

"Zelfcontrole combineren met goede educatie"

Nieuwe richtlijn moet einde maken aan discussies over zelfcontrole.
Op 28 juni a.s. wordt tijdens de EADV Kennisdag in Utrecht de multidisciplinaire richtlijn “Van indicatiestelling tot uitvoering: een multidisciplinaire richtlijn over zelfcontrole van bloedglucosewaarden door mensen met diabetes” gepresenteerd. De tekst van de nieuwe richtlijn is inmiddels goedgekeurd door de Nederlandse Diabetes Federatie (NDF) en wordt een breed inzetbaar document in gedrukte vorm én online. "Iedereen is het erover eens dat zelfcontrole een zinvolle bijdrage kan leveren aan zelfmanagement", zegt Jolanda Hensbergen, projectleider van de werkgroep Richtlijn Zelfcontrole Diabetes, in een interview in enkelevakbladen.

De nieuwe landelijke richtlijn geeft adviezen over indicatie, frequentie en uitvoering van zelfcontrole en pleit er tevens voor dat patiënt en behandelaar samen duidelijke doelen stellen. "Je ziet nu vaak dat mensen thuis hun bloedglucosewaarden meten, alles keurig opschrijven en het dagboekje op het consult overhandigen aan hun diabetesverpleegkundige. Zonder er dus zelf iets mee te doen. Dat kan ook zinvol zijn, maar liever zien we zelfcontrole als opstap naar zelfmanagement", zegt Jolanda.

"Voor de patiënt moet helder zijn welk concreet doel men beoogt met de zelfcontrole en wat de betekenis is van de gemeten waarden. Daar is wel goede educatie bij nodig. Alleen door goede educatie wordt de stap gemaakt van zelfcontrole naar zelfmanagement. Van het meten op zich wordt geen bloedglucose beter. Mensen moeten begrijpen wat ze meten, gegevens kunnen interpreteren, oorzaken achterhalen en... hoge bloedglucosewaar­den voorkómen. Daar is veel educatie voor nodig, die regelmatig herhaald moet worden, bijvoorbeeld tijdens de jaarlijkse controle." 

Zelfcontrole bij diabetes bestaat al sinds het begin van de jaren tachtig. Natuurlijk is er inmiddels al veel over bekend en gepubliceerd, maar met de steeds verfijndere behandel­methoden ontstaan ook nieuwe discussies en vragen omtrent de toepassing van zelfcontrole. Hoog tijd dus voor een actuele multidisciplinaire richtlijn om alle diabetesprofessionals op één lijn te krijgen. De vraag is bijvoorbeeld wat zinvol is bij mensen met type 2 diabetes die orale medicatie gebruiken, of alleen een dieet volgen. Hierover lopen de meningen uiteen, zegt Jolanda Hensbergen. Het project van de nieuwe richtlijn is een initiatief van EADV, de beroepsorganisatie voor diabeteszorgverleners, en mede mogelijk gemaakt door het Nationaal Actieprogramma Diabetes (NAD). Er wordt samengewerkt met relevante diabetesberoepsgroepen en de DVN.

Op basis van inventarisatie van in Nederland levende knelpunten en vragen heeft de werkgroep vijf belangrijke vragen geformuleerd. 

1. Heeft zelfcontrole nut bij mensen die geen insuline gebruiken?
2. Wat is het beste advies aan mensen die een- of tweemaal per dag insuline gebruiken?
3. Hoe vaak en op welke momenten is zelfcontrole wenselijk bij mensen die zijn ingesteld met intensieve insulinetherapie of een insulinepomp?
4. Welke educatie is nodig bij zelfcontrole?
5. Op welke wijze met zelfcontrole worden uitgevoerd om zo betrouwbaar mogelijke testresultaten te behalen?

De komende tijd volgt meer informatie over de nieuwe richtlijn Zelfcontrole, onder meer via deze website, www.diabetesfederatie.nl, en via deelnemende organisaties, zoals EADV, Diabetesvereniging Nederland, Nederlandse Internisten Vereniging, Diabetes Huisartsen Advies Groep, Diabetes and Nutrition Organization en Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie. In EADV-Magazine en de POH (beide mei 2012) staan uitgebreide interviews met Jolanda Hensbergen.